Κατανάλωση ροφημάτων και παχυσαρκία

Η παχυσαρκία είναι μια χρόνια ασθένεια και χρειάζεται μακροχρόνια διαχείριση. Το υπερβολικό βάρος (δείκτης μάζας σώματος 25-29,9) και η παχυσαρκία (ΔΜΣ ≥30) είναι ολοένα και συχνότερα, επιβαρύνοντας δισεκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο, ενώ συνδέονται με ένα ευρύ φάσμα ασθενειών.

Είναι επιστημονικά τεκμηριωμένη η σχέση μεταξύ της αυξημένης κατανάλωσης ροφημάτων και ποτών και της αυξημένης πρόσληψης ενέργειας και σωματικού βάρους. Υπάρχουν ενδείξεις στην επιστημονική βιβλιογραφία που σχετίζουν την κατανάλωση συγκεκριμένων ποτών με προστιθέμενα σάκχαρα με την παχυσαρκία και το αυξημένο σωματικό βάρος.

Τα ροφήματα με πρόσθετα σάκχαρα ή γλυκαντικά (Sugar-Sweetened Beverages, SSBs) καλύπτουν μια μεγάλη ποικιλία ποτών, συμπεριλαμβανομένων των αναψυκτικών, των χυμών, των αθλητικών και ενεργειακών ποτών, του καφέ, του τσαγιού και του ροφήματος σοκολάτας με προσθήκη ζάχαρης. Βασικό θέμα είναι η ποσότητα των προστιθέμενων σακχάρων στα προϊόντα, κάτι που αποτελεί μεγάλο πρόβλημα για τη δημόσια υγεία. Διαπιστώθηκε ότι το 32-35% των συσκευασμένων ποτών που αγοράζονται περιέχουν συστηματικά πρόσθετα σάκχαρα.

Τι συστήνει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει η πρόσληψη σακχάρων να είναι μικρότερη του 10% της συνολικής ημερήσιας θερμιδικής πρόσληψης. Θεωρώντας ότι ένας ενήλικας καταναλώνει κατά μέσο όρο 2.000 kcal, αυτό σημαίνει ότι η ημερήσια πρόσληψη σακχάρων πρέπει να είναι μικρότερη των 50 g. Κύριες πηγές προστιθέμενων σακχάρων: 50% φρουκτόζη και 50% γλυκόζη.

Τα ροφήματα όπως αναψυκτικά και χυμοί συμβάλλουν σημαντικά στην ημερήσια ενεργειακή πρόσληψη. Η αφαίρεση των SSBs από τη διατροφή μας μπορεί να αποτελέσει μήνυμα δημόσιας υγείας, ώστε να αποτραπεί η αύξηση του σωματικού βάρους. Δεν είναι γνωστό εάν αυτό μπορεί να επιτευχθεί σε ατομικό επίπεδο χωρίς περιορισμό της διαθεσιμότητας αυτών των ποτών· μπορεί να απαιτηθεί η παρέμβαση των ρυθμιστικών αρχών για καλύτερο έλεγχο του σωματικού βάρους.

Η Ισπανική Εταιρεία Κοινοτικής Διατροφής (SENC) δημιούργησε μια πυραμίδα υγιεινής ενυδάτωσης ως οδηγό για την πρόσληψη υγρών στον ισπανικό πληθυσμό. Είναι ένα πρακτικό εργαλείο που παρουσιάζει τη σύσταση με απλό και διδακτικό τρόπο.

Συμπεράσματα

• Η κατανάλωση SSBs σχετίζεται με ανθυγιεινή διατροφή και οδηγεί σε υψηλότερο δείκτη μάζας σώματος και μεγαλύτερη ποσότητα λιπώδους ιστού σε σύγκριση με όσους δεν τα καταναλώνουν.
• Παρατηρείται χαμηλό επίπεδο γνώσης όσον αφορά την ανάγνωση της διατροφικής επισήμανσης, συμπεριφορά που συμβάλλει στο υπέρβαρο και την παχυσαρκία. Στο πλαίσιο της δημόσιας υγείας επιβάλλεται η εκπαίδευση του πληθυσμού για την ανάγνωση και κατανόηση της διατροφικής ετικέτας των τροφίμων.

Συστάσεις για την κατανάλωση ροφημάτων

• Επιλέξτε νερό, καφέ ή τσάι χωρίς ζάχαρη στη θέση των ποτών με γλυκαντικά.
• Επιλέξτε φρούτα αντί για χυμό φρούτων ή ποτά φρούτων.
• Μειώστε τα ροφήματα με πρόσθετα σάκχαρα ή γλυκαντικά που περιέχουν θερμίδες.
• Αντικαταστήστε το πλήρες γάλα με γάλα με λιγότερα λιπαρά.
• Εάν είστε ενήλικας και επιλέγετε να πίνετε αλκοόλ, καταναλώστε το με μέτρο.
• Αποφύγετε το αλκοόλ σε περιπτώσεις που θα μπορούσε να προκαλέσει κίνδυνο.

Βιβλιογραφία

1. Bray G. A., Popkin B. M. (2013). Calorie-sweetened beverages and fructose: what have we learned 10 years later. Pediatric Obesity 8, 242–248
2. Ng S. W., Ostrowski J. D., Kuo-ping L. (2017). Trends in added sugars from packaged beverages available and purchased by US households, 2007–2012. Am J Clin Nutr 106:179–88
3. Nissensohn M., Fuentes Lugo D., Serra-Majem L. (2016). Comparison of beverage consumption in adult populations from three different countries. Nutr Hosp 33(Supl. 3):27-34
4. Poppitt S. D. (2015). Beverage Consumption: Are Alcoholic and Sugary Drinks Tipping the Balance towards Overweight and Obesity? Nutrients 7, 6700-6718
5. Rippe J. M., Angelopoulos T. J. (2016). Added sugars and risk factors for obesity, diabetes and heart disease. International Journal of Obesity 40, S22–S27
6. SACN (2015). Carbohydrates and Health. Why 5%? Public Health England
7. Scharf R. J., DeBoer M. D. (2016). Sugar-Sweetened Beverages and Children’s Health. Annu. Rev. Public Health 37:273–93
8. Sherk A., Naimi T. S., Stockwell T., Hobin E. (2019). Calorie Intake from Alcohol in Canada: Why New Labelling Requirements are Necessary. Canadian Journal of Dietetic Practice and Research 80
9. World Health Organization (2015). Guideline: Sugars intake for adults and children
10. Κοΐδου Ε., Duyff R. Εγχειρίδιο Τροφίμων και Διατροφής της Αμερικανικής Διαιτητικής Εταιρείας, Σοφία, Θεσσαλονίκη 2014

Συγγραφή άρθρου: Ξένια Αποστολακοπούλου για το thehealthlab.gr