Παθολογικές Καταστάσεις
Ξένια Αποστολακοπούλου · Διαιτολόγος – Διατροφολόγος Λάρισα
Σακχαρώδης Διαβήτης
Ο Σακχαρώδης Διαβήτης (ΣΔ) είναι ένα σύνδρομο με ετερογενές και πολυπαραγοντικό υπόστρωμα. Χαρακτηρίζεται από διαταραχή του μεταβολισμού των υδατανθράκων, λιπών και πρωτεϊνών, η οποία οφείλεται σε έλλειψη ινσουλίνης. Η έλλειψη μπορεί να είναι πλήρης, μερική ή σχετική. Ως σχετική χαρακτηρίζεται η έλλειψη ινσουλίνης όταν, παρά τα αυξημένα επίπεδά της στο αίμα, δεν επαρκεί για την κάλυψη των αναγκών του μεταβολισμού, λόγω παρεμπόδισης της δράσης της στους περιφερικούς ιστούς (αντίσταση στην ινσουλίνη). Η κύρια έκφραση της διαταραχής του μεταβολισμού του ΣΔ είναι η αύξηση των επιπέδων γλυκόζης στο αίμα.
Ταξινόμηση ΣΔ – υπάρχουν 4 τύποι:
- ΣΔ τύπου 1 (ΣΔτ1): Αφορά στο 5-10% των ατόμων με ΣΔ. Χαρακτηρίζεται από απόλυτη έλλειψη ινσουλίνης που οφείλεται στην αυτοάνοση καταστροφή των ινσουλινοπαραγωγών β κυττάρων των νησιδίων του Langerhans του παγκρέατος (παλαιότερες ονομασίες: νεανικός ΣΔ και ινσουλινοεξαρτώμενος ΣΔ).
- ΣΔ τύπου 2 (ΣΔτ2): Αφορά περισσότερο από το 90% των ατόμων με ΣΔ. Είναι ο συχνότερος τύπος και χαρακτηρίζεται από τη συνύπαρξη διαταραχής της έκκρισης και της δράσης της ινσουλίνης (παλαιότερες ονομασίες: ΣΔ των ενηλίκων και μη ινσουλινοεξαρτώμενος ΣΔ).
- Άλλοι τύποι σακχαρώδους διαβήτη: οφείλονται σε γενετικές διαταραχές των β κυττάρων (Νεογνικός ΣΔ, ΣΔ τύπου MODY), νοσήματα της εξωκρινούς μοίρας του παγκρέατος, φάρμακα κ.λπ.
- Σακχαρώδης διαβήτης της κύησης: ορίζεται ως διαταραχή του μεταβολισμού των υδατανθράκων ποικίλης βαρύτητας με έναρξη ή πρώτη αναγνώριση στο 2ο και 3ο τρίμηνο της παρούσας εγκυμοσύνης, εφόσον αποκλειστεί η πιθανότητα σακχαρώδους διαβήτη τύπου 1 ή τύπου 2.
Σημαντικό ρόλο διαδραματίζει ένα ισορροπημένο πλάνο διατροφής στην πρόληψη του ΣΔτ2 και στη θεραπεία του σακχαρώδους διαβήτη, οποιουδήποτε τύπου. Ένα ισορροπημένο πρόγραμμα διατροφής, όπως η Μεσογειακή διατροφή, σε συνδυασμό με αλλαγή στον τρόπο ζωής, όπως η ένταξη της άσκησης, συμβάλλουν είτε στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης ΣΔτ2 είτε στην καθυστέρηση εμφάνισής του.
Παράγοντες κινδύνου εμφάνισης ΣΔτ2
- Άτομα υπέρβαρα ή παχύσαρκα (ΔΜΣ ≥25 kg/m²)
- Περιφέρεια μέσης >102 cm (άνδρες) και >88 cm (γυναίκες)
- Όλος ο πληθυσμός μετά την ηλικία των 35 ετών
- Ιστορικό υπέρτασης ή καρδιαγγειακής νόσου
- Οικογενειακό ιστορικό ΣΔ σε συγγενείς 1ου βαθμού (γονείς, αδέλφια, παιδιά)
- Ιστορικό δυσλιπιδαιμίας (υψηλά τριγλυκερίδια, χαμηλή HDL)
- Γυναίκες με σύνδρομο πολυκυστικών ωοθηκών
- ΣΔ προκαλούμενος από φάρμακα ή χημικές ουσίες (π.χ. κορτικοστεροειδή, στατίνες, αντιψυχωσικά 2ης γενιάς κ.α.)
- Ιστορικό προδιαβήτη
- Ιστορικό ΣΔ κύησης
Η εξατομικευμένη διατροφική παρέμβαση είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την πρόληψη και την αντιμετώπισή τους.
Παθήσεις πεπτικού
Η παροχή ενός εξατομικευμένου διατροφικού πλάνου για την καθεμία από τις παρακάτω παθήσεις συμβάλλει στην ανακούφιση των συμπτωμάτων:
- Οισοφαγίτιδα, αχαλασία οισοφάγου
- Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, δυσπεψία, γαστρίτιδα, έλκος στομάχου και δωδεκαδακτύλου
- Παγκρεατίτιδα
- Κοιλιοκάκη
- Φλεγμονώδης νόσος εντέρου (νόσος Crohn, ελκώδης κολίτιδα)
- Ηπατική νόσος
- Κίρρωση ήπατος
- Καρκίνος στο πεπτικό σύστημα
Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου
Το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου (ΣΕΕ) θεωρείται ότι επηρεάζει το 7 έως 15% του πληθυσμού παγκοσμίως. Εμφανίζεται 1,5 φορές πιο συχνά στις γυναίκες από τους άνδρες. Η διάγνωση συνήθως γίνεται πριν την ηλικία των 50 ετών. Ενώ περίπου το 11% του πληθυσμού έχει ΣΕΕ, μόνο το 1/3 αυτών των περιπτώσεων έχει διαγνωσθεί επισήμως.
Το Σύνδρομο Ευερέθιστου Εντέρου θα πρέπει να διαγνωστεί από ιατρό, ο οποίος θα πρέπει να λάβει με εξαιρετική επιμέλεια ιστορικό και να χρησιμοποιήσει τα κριτήρια της Ρώμης IV ως καθοδήγηση. Σύμφωνα με τα κριτήρια της Ρώμης IV, ορίζεται ως υποτροπιάζον κοιλιακό άλγος που σχετίζεται:
- με την αφόδευση
- με αλλαγή στη συχνότητα των κενώσεων
- με αλλαγή στη μορφή των κοπράνων
Υπάρχουν ορισμένες κοινές οργανικές παθήσεις που μοιράζονται παρόμοια γαστρεντερικά συμπτώματα με το ΣΕΕ, όπως η ενδομητρίωση, η κοιλιοκάκη, ο καρκίνος του εντέρου, ο καρκίνος των ωοθηκών, η εκκολπωματική νόσος κ.ά.
Η παθοφυσιολογία του ΣΕΕ είναι πολύπλοκη και παραμένει ελάχιστα κατανοητή. Γενετικές και επιγενετικές αλλαγές, λοίμωξη και πρώιμα ανεπιθύμητα συμβάντα στη ζωή μπορεί να προδιαθέτουν ένα άτομο για ανάπτυξη ΣΕΕ, ενώ το χρόνιο στρες, τα ψυχολογικά συμπτώματα, οι αρνητικές πεποιθήσεις για τα συμπτώματα και την ασθένεια και οι δυσπροσαρμοστικοί μηχανισμοί αντιμετώπισης μπορούν να αυξήσουν τη συχνότητα και τη σοβαρότητα των συμπτωμάτων. Για ορισμένους ασθενείς με ΣΕΕ, η ψυχολογική συννοσηρότητα ή δυσφορία μπορεί να είναι συνέπεια, παρά αιτία, της σοβαρότητας και της συχνότητας των συμπτωμάτων. Το ΣΕΕ είναι μια διαταραχή αλλοιωμένης αμφίδρομης επικοινωνίας μεταξύ του εντέρου και του εγκεφάλου (μέσω του άξονα εντέρου-εγκεφάλου) και έχει βιοψυχοκοινωνική αιτιολογία. Ως αποτέλεσμα, έχει μετονομαστεί σε διαταραχή της αλληλεπίδρασης εντέρου-εγκεφάλου.
Κλίμακα Bristol · Πηγή: Monash University
Τύποι και συμπτώματα ΣΕΕ
- ΣΕΕ με δυσκοιλιότητα: σύμφωνα με την αξιολόγηση της σύστασης των κοπράνων κατά την κλίμακα Bristol, >25% των κενώσεων είναι τύπου 1 ή 2 και <25% είναι τύπου 6 ή 7.
- ΣΕΕ με διάρροια: >25% είναι τύπου 6 ή 7 και <25% είναι τύπου 1 ή 2.
- ΣΕΕ με μικτή συμπτωματολογία: >25% είναι τύπου 1 ή 2 και >25% τύπου 6 ή 7.
- ΣΕΕ μη ταξινομημένο: άτομα που πληρούν τα διαγνωστικά κριτήρια της Ρώμης IV, αλλά δεν ταξινομούνται σε κάποια από τις 3 παραπάνω κατηγορίες.
Στο ΣΕΕ πολλοί είναι οι παράγοντες που συμβάλλουν στην έξαρση των συμπτωμάτων. Μέσω μιας κατάλληλης διατροφής όμως μπορούμε να ρυθμίσουμε τα συμπτώματα: αρχικά παρέχοντας διατροφικές οδηγίες για τα τρόφιμα που είναι ανεκτά και δεν προκαλούν έξαρση συμπτωμάτων, και επιπλέον μέσω ενός επιστημονικού διατροφικού πρωτοκόλλου που μειώνει σημαντικά τα συμπτώματα του ΣΕΕ σε μεγάλο αριθμό ατόμων, της διατροφής χαμηλής σε FODMAPs (Fermentable Oligo-, Di-, Mono-saccharides And Polyols).
Σε συνεργασία με τον θεράποντα ιατρό σας και με παρακολούθηση από εξειδικευμένο διαιτολόγο, σας παρέχουμε μια πλήρη θεραπευτική προσέγγιση του προβλήματος υγείας σας.
Χρόνια Νεφρική Νόσος
Η χρόνια νεφρική νόσος (ΧΝΝ) είναι πολύ διαδεδομένη παγκοσμίως. Η διαιτητική θεραπεία ασθενών με ΧΝΝ αποτελεί βασική προϋπόθεση για την αντιμετώπισή της.
Οι στόχοι της διαιτητικής θεραπείας είναι:
- Διατήρηση καλής διατροφικής κατάστασης
- Αποτροπή ή ελαχιστοποίηση της ουραιμικής τοξικότητας και των άχρηστων προϊόντων του μεταβολισμού
- Καθυστέρηση του ρυθμού εξέλιξης της νεφρικής ανεπάρκειας
Η διατροφική εκπαίδευση και η παροχή συμβουλών στους ασθενείς από διαιτολόγο είναι ουσιαστικής σημασίας για την πρόληψη και τη διαχείριση της ΧΝΝ. Ο προσεκτικός και λεπτομερής διατροφικός σχεδιασμός, η συχνή αξιολόγηση της διατροφικής κατάστασης και η συμμόρφωση με τη διατροφική παρακολούθηση είναι κρίσιμα για την επιτυχή διατροφική διαχείριση.
Καρδιαγγειακές Παθήσεις
Τα καρδιαγγειακά νοσήματα αποτελούν την κύρια αιτία θνησιμότητας παγκοσμίως, και στην Ελλάδα. Η πλειονότητα των καρδιαγγειακών νοσημάτων είναι αθηροσκληρωτικής αιτιολογίας και περιλαμβάνουν:
- Στεφανιαία νόσο
- Νόσο των αγγείων που αιματώνουν τον εγκέφαλο
- Περιφερική αρτηριοπάθεια
Οι διατροφικοί παράγοντες επηρεάζουν την ανάπτυξη της καρδιαγγειακής νόσου είτε άμεσα είτε μέσω της δράσης τους σε παράγοντες κινδύνου, όπως τα λιπίδια του πλάσματος, η αρτηριακή υπέρταση ή τα επίπεδα γλυκόζης, όπως και το υπέρβαρο και η παχυσαρκία.
Η Μεσογειακή διατροφή αποτελεί ένα πρότυπο καρδιοπροστατευτικής διατροφής, σε συνδυασμό με αλλαγή του τρόπου ζωής, όπως η ένταξη φυσικής δραστηριότητας και η διακοπή του καπνίσματος.
Διαταραχές Ψυχικής Υγείας
Έχει σημασία τι τρώμε για την ψυχική μας υγεία;
Οι κοινές ψυχικές διαταραχές αναφέρονται στις αγχώδεις και καταθλιπτικές διαταραχές. Ολοένα και περισσότερες μελέτες δείχνουν μια ισχυρή σύνδεση μεταξύ της υιοθέτησης υγιεινών διατροφικών συνηθειών και της μειωμένης συχνότητας εμφάνισης ψυχιατρικών νοσημάτων. Η μεσογειακή διατροφή συνδέεται με χαμηλότερα ποσοστά κατάθλιψης και άγχους και επιδρά βέλτιστα στον εντερικό μικροβιόκοσμο.
Χρειάζεστε εξατομικευμένη διατροφική υποστήριξη;
Σε συνεργασία με τον θεράποντα ιατρό σας, σχεδιάζουμε μαζί το κατάλληλο πλάνο διατροφής για τη δική σας κατάσταση υγείας.