Μπορούν τα GLP-1 φάρμακα και οι ενέσεις απώλειας βάρους να λύσουν το πρόβλημα εκατομμυριών ανθρώπων;
Η παχυσαρκία, είναι μια χρόνια νόσος και οι στατιστικές του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας καταδεικνύουν το μεγάλο αυτό πρόβλημα.

Eπηρεάζει σχεδόν δύο δισεκατομμύρια ενήλικες παγκοσμίως και αυξάνει τον κίνδυνο νοσηρότητας και πρόωρης θνησιμότητας.

Τα προγράμματα διαχείρισης βάρους μέσω αλλαγής συμπεριφοράς (BWMP) που παρέχουν υποστήριξη για την υιοθέτηση μιας δίαιτας χαμηλής ενεργειακής αξίας και την αύξηση της σωματικής δραστηριότητας αποτελούν τον ακρογωνιαίο λίθο της διαχείρισης της παχυσαρκίας. 

 Ιστορική αναδρομή των GLP-1 
Η έγκριση της λιραγλουτίδης το 2014 άνοιξε τον δρόμο για τη χρήση των GLP-1 αγωνιστών στη διαχείριση του βάρους, την οποία ενίσχυσαν σημαντικά η σεμαγλουτίδη και η τιρζεπατίδη το 2021 και 2023 αντίστοιχα.

Η διαθεσιμότητα αυτών των θεραπειών επέφερε μια παραδειγματική αλλαγή στον τρόπο που διαχειριζόμαστε τις παθήσεις που συνδέονται με την παχυσαρκία.

Πέρα από την διαχείριση του βάρους, οι ενδείξεις τους είναι ευρείες. Συμπεριλαμβάνουν του διαβήτη τύπου 2, τις καρδιαγγειακές παθήσεις, την χρόνια νεφρική νόσο και την αποφρακτική άπνοια ύπνου. 

 Μηχανισμός δράσης των GLP-1 
Tα φάρμακα GLP–1 (Ozempic, Mounjaro κλπ), αποτελούν θέμα συζήτησης τελευταία για την απώλεια βάρους και της μεταβολικής υγείας. 

Τα GLP–1 δεν είναι νέα φάρμακα και χρησιμοποιούνται για την αντιμετώπιση του διαβήτη. Είναι μια κατηγορία φαρμάκων που μπορούν να θεραπεύσουν τόσο την παχυσαρκία, τον διαβήτη τύπου 2 και άλλα.  

Οι βασικοί τρόποι με τους οποίους δρουν τα GLP-1 για την απώλεια βάρους είναι οι εξής: 
    • Δρουν στον εγκέφαλο για να καταστείλουν την πείνα και να ενισχύσουν τον κορεσμό
    • Μειώνουν το σύστημα ανταμοιβής (ντοπαμίνη, σεροτονίνη) ηρεμώντας τις εμμονικές σκέψεις σχετικά με το φαγητό και την πείνα (food noise)
    • Μειώνουν την γαστρική κένωση και την χολική κινητικότητα
    • Καταστέλλουν τις ορμόνες της πείνας που προέρχονται από το έντερο και αυξάνουν τα σήματα κορεσμού στον εγκέφαλο
    • Βελτιώνουν το λιπιδαιμικό προφίλ του αίματος ΑΛΛΑ το κομμάτι που απουσιάζει είναι η διατροφική υποστήριξη 

 Γιατί είναι σημαντική η διατροφή 
Μια ολοκληρωμένη στρατηγική θεραπείας πρέπει να στοχεύει στην μείωση της παχυσαρκίας, στην άμβλυνση των επιπλοκών που σχετίζονται με την παχυσαρκία, στην διατήρηση της μυϊκής μάζας, στην εξασφάλιση της ενυδάτωσης και στην μείωση των κοινών γαστρεντερικών επιδράσεων μέσω διατροφικής θεραπείας, εκπαίδευσης των ασθενών και τακτικής σωματικής άσκησης. 

Επομένως όταν η θεραπεία με GLP-1 υποστηρίζεται παράλληλα με κατάλληλη διατροφή [Internal link https://apostolakopoulou.gr/el/Ygieini-diatrofi-kai-eyexia], θα μπορούσε να μειώσει τις παρενέργειες, να διατηρήσει την μυϊκή μάζα καθώς και την οστική πυκνότητα.

Επίσης, μέσα από την ενδεδειγμένη διατροφή μπορεί να υποστηριχθεί η λειτουργία του εντέρου και να υιοθετηθούν συνήθειες που υποστηρίζουν τη βιώσιμη απώλεια βάρους ακόμη και μετά τη διακοπή των φαρμάκων GLP-1. 

 Παρενέργειες από τα GLP-1 
Η συγκεκριμένη κατηγορία φαρμάκων επιφέρει συχνά παρενέργειες.

Ιδιαίτερα μάλιστα όταν η πρόσληψη τροφής είναι χαμηλή ή η ποιότητα της διατροφής είναι φτωχή:
    • Nαυτία, τάση για έμετο, διαρροϊκές κενώσεις
    • H μακροχρόνια χρήση τους παρουσιάζει απώλεια λιπώδους ιστού και μυϊκής μάζας συχνά
    • Μεγάλη πιθανότητα εμφάνισης χολολιθίασης (λόγω της γρήγορης απώλειας βάρους ) και δυσκοιλιότητα
    • Ελλείψεις θρεπτικών συστατικών
    • Παγκρεατίτιδα αν και δεν είναι στις συχνές παρενέργειες αποτελεί όμως κλινικό σχετικό κίνδυνο

Ψυχικές παρενέργειες
Σε μακροχρόνια χρήση έχουν παρατηρηθεί διαταραχές στην ψυχική υγεία.

Η απώλεια τροφής μπορεί να προκαλέσει κατάθλιψη. 
Σημαντική η παρακολούθηση και η φροντίδα αυτών των ατόμων από μια ομάδα επιστημόνων υγείας όπως ο γιατρός, διαιτολόγος, ψυχίατρος.